Deel 3 van 4: Marktbreit en Zeil am Main
Tekst en foto’s: Miet Waes
Tien bijzondere stadjes langs de Duitse Vakwerkroute
De Deutsche Fachwerkstraße slingert door een groot deel van Duitsland en verbindt honderden historische plaatsen waar vakwerkarchitectuur het straatbeeld bepaalt. Onderweg ontdekten we dat de charme van de Vakwerkroute niet alleen in de prachtige vakwerkhuizen zit. Ook sfeervolle pleinen, oude stadspoorten, gezellige terrassen, rivieren en wijngaarden maken van deze route een heerlijke roadtrip. Wij nemen je mee langs tien bijzondere stadjes: Freudenberg, Herborn, Idstein, Miltenberg, Ochsenfurt, Marktbreit, Zeil am Main, Ebern, Hofheim en Steinau.
Tijdens een eerste trip verkenden we Freudenberg, Herborn en Idstein, zie: https://recreatie.site/op-roadtrip-langs-de-duitse-vakwerkroute/
Nadien zetten we onze ontdekkingstocht verder naar Miltenberg en Ochsenfurt, zie https://recreatie.site/op-roadtrip-langs-de-duitse-vakwerkroute-deel-2/
In dit derde deel trekken we verder naar Marktbreit en Zeil am Main
Marktbreit, een vleugje Brugge aan de Main
Na Ochsenfurt rijden we verder naar Marktbreit. Zonder gids, gewoon op eigen houtje, trekken we de straatjes in. Al snel worden we verrast door een beeld dat mij bijzonder vertrouwd voorkomt. Het kleine beekje Breitbach stroomt dwars door het historische centrum en mondt even verderop uit in de Main. Een overbouwd bruggetje, kleurrijke vakwerkhuizen en op de achtergrond de Malerwinkel maken het plaatje compleet. Even waan ik me terug in Brugge, mijn geboortestad. Natuurlijk is Marktbreit veel kleiner, maar de combinatie van water, eeuwenoude gevels en bruggetjes roept meteen een vertrouwd gevoel op. Het is zo’n onverwacht moment waarop een plek die je voor het eerst bezoekt toch iets bekends lijkt te hebben. En niet alleen de huizen weten ons te charmeren. Ook de sfeer in het stadje spreekt ons meteen aan. Er is opvallend veel bedrijvigheid. Al snel merken we dat vooral de inwoners zelf voor die levendigheid zorgen. Blijkbaar valt er iets te vieren. Rond het prachtige Renaissance-Rathaus zitten mensen gezellig aan tafeltjes. Er wordt gegeten en gedronken, gelachen en bijgepraat. Overal heerst een aangename drukte. Heerlijk om daar als toevallige bezoeker gewoon tussen te lopen en even deel uit te maken van het dagelijkse leven van Marktbreit.
Een bezoek aan de Malerwinkel brengt ons vervolgens in een heel andere sfeer: die van vroeger. De taferelen, voorwerpen en gebruiksvoorwerpen uit vervlogen tijden voelen als een kleine tijdcapsule die ons even terugbrengt naar het leven van onze overgrootouders.
Vooral het huishoudelijke leven maakt indruk. Wat voor ons vandaag zo vanzelfsprekend is, betekende voor de vrouwen van toen vaak urenlang zwaar en onvermoeibaar werk. Het doet je beseffen hoeveel er in relatief korte tijd is veranderd.
Ook de Alte Kranen aan de Main herinneren aan een ander hoofdstuk uit de geschiedenis van Marktbreit. Ooit was de rivier een belangrijke levensader voor de handel en speelde de haven een belangrijke rol in het dagelijkse leven van het stadje.
We overnachten in Hotel Michels Stern, een charmant familiehotel dat inmiddels door de vierde generatie wordt uitgebaat. We hadden er graag ook het restaurant uitgeprobeerd, want het staat goed aangeschreven, maar helaas is het tijdens onze reis wegens de vakantieperiode gesloten.
Het alternatief dat we vonden, bleek culinair helaas geen hoogtepunt. Een kleine tegenvaller, maar gelukkig is het niet het eten dat van Marktbreit bijblijft. Wel het sfeervolle stadje, het water tussen de oude huizen en vooral dat onverwachte gevoel van herkenning.
Zeil am Main – waar vakwerk zijn geheimen prijsgeeft
Onze komst naar Zeil am Main is duidelijk aangekondigd. Bij aankomst worden we hartelijk verwelkomd door burgemeester Peter Pfaff en Janina Selig van het toeristisch kantoor en een jonge studente die ons helpt met de vertaling wanneer ons Duits tekortschiet. Al snel merken we hoe trots de burgemeester en Janina zijn op hun stadje. En dat enthousiasme werkt aanstekelijk. Ze nemen ons mee op ontdekking en laten ons kennismaken met de verhalen en geheimen die achter de mooie vakwerkgevels schuilgaan.
Vakwerk met een verhaal
De burgemeester is niet alleen burgemeester, hij gidst ook zelf in zijn stad. Met veel enthousiasme leert hij ons anders naar de vakwerkhuizen kijken. Wat eerst vooral mooi en schilderachtig lijkt, blijkt een verhaal op zich te vertellen.
Het Sint-Andreaskruis is een van de motieven die we regelmatig tegenkomen. Ook de figuur van de man en de zogenaamde Wilde Man duiken op in het vakwerk. En hoe rijker de eigenaar, hoe uitbundiger de gevel. Krullen, houtsnijwerk en andere ornamenten waren niet alleen decoratief, maar vertelden ook iets over de status en identiteit van de bewoner. Vanaf nu kijken we anders naar vakwerk. We zien niet langer alleen fraaie gevels, maar proberen de symbolen te lezen die eeuwen geleden in het hout werden gekerfd.
Een kerkje vol verrassingen
De St.-Michaelskirche weet ons eveneens te verrassen. Achter de gevel gaat een rijk interieur schuil waarin verschillende eeuwen samenkomen. Er zijn prachtige barokke altaren en stucwerk, waardevolle plafondschilderingen en bijzondere houten beelden.
In de voormalige sacristie in de toren zijn zelfs fresco’s uit de 14de eeuw bewaard gebleven. Ook de Ölbergkapel, met haar levensgrote zandstenen figuren uit de 18de eeuw, blijkt een bijzonder detail.
Van vakwerk naar wijn én bier
Maar Zeil am Main heeft nog een andere troef: wijn. Voor het eerst tijdens onze reis maken we echt kennis met de Frankische wijncultuur. Bij Weinhaus Nüblein worden we ontvangen door Roger Nüblein, de derde generatie van de familie. Hier ontdekken we een andere kant van Zeil. Tussen de vakwerkhuizen en historische verhalen door blijkt ook het wijnmaken stevig verankerd in het leven van het stadje. De wijn hoort hier bij de streek, bij de gastronomie en bij de gezelligheid die we ondertussen steeds meer beginnen te waarderen. En alsof dat nog niet genoeg is, heeft Zeil ook een eigen biertraditie.
Tijdens de lunch bij Zur Alten Freyung proeven we van de andere kant van de Frankische gastronomie. Uiteraard mag een schnitzel niet ontbreken, maar we proeven er ook de Kaiser Heinrich Naturadles.
Zo ontdekken we dat de streek niet alleen een verhaal heeft te vertellen in hout en steen, maar ook in het glas en op het bord.
De schaduwzijde van Zeil
Maar een stad met een lange geschiedenis heeft niet alleen mooie verhalen te vertellen. Zeil draagt ook een veel donkerder hoofdstuk met zich mee: de heksenvervolgingen. Aan het einde van de prachtige Obere Torstraße staat de oude Hexenturm, oorspronkelijk onderdeel van de middeleeuwse stadsverdediging. Later werd de toren een gevangenis. Tijdens de heksenvervolgingen werden hier mensen – vrouwen, maar ook mannen en kinderen – opgesloten die van hekserij werden beschuldigd, in afwachting van hun verhoor en vonnis. In het aangrenzende voormalige Fronhaus is vandaag het documentatiecentrum gevestigd. Het vertelt niet alleen over de gebeurtenissen zelf, maar probeert ook duidelijk te maken hoe angst, bijgeloof, maatschappelijke spanningen en beschuldigingen konden uitgroeien tot een ware vervolging. In Zeil begonnen de vervolgingen in 1616. Uiteindelijk zouden in de regio meer dan vierhonderd mensen het leven verliezen. Het contrast met de gezellige wijnhuizen, de kleurrijke vakwerkgevels en de levendige terrassen kan nauwelijks groter zijn. Juist daardoor maakt dit donkere hoofdstuk zoveel indruk.
Een kleine stad met veel te vertellen
Zeil am Main is een bescheiden stadje. Geen afzonderlijk toeristisch kantoor, geen groot informatiecentrum: wie meer wil weten, stapt gewoon het Rathaus binnen. Daar liggen folders klaar en begint de kennismaking met de omgeving. Wie daarna verder wil ontdekken, kan kiezen uit verschillende thematische wandelingen, die elk een ander verhaal van Zeil vertellen. Want achter dat bescheiden uiterlijk schuilt verrassend veel. Zeil am Main heeft ons opnieuw verrast. Niet door groot of spectaculair te zijn, maar juist door wat er tussen de regels, achter de gevels en langs de oude straten verborgen ligt. Vakwerkhuizen vertellen er hun eigen verhaal, tradities leven voort aan tafel en in het glas, en de geschiedenis voelt er veel groter dan het stadje zelf. Misschien is dat wel precies wat we zo mooi vinden aan de Duitse Vakwerkroute. Je hoeft niet altijd ver te reizen of op zoek te gaan naar het spectaculaire. Soms is het genoeg om een onbekende straat in te slaan, even omhoog te kijken en stil te staan bij een oude gevel. Want wie goed kijkt, ontdekt dat elke oude gevel een verhaal heeft.
Praktische informatie
Algemeen
www.deutsche-fachwerkstrasse.de
Eten en drinken
Zur Alten Freyung
www.brauerei-goeller.de
Wijn proeven en kopen
A.Nüblein
www.weinhaus-nuesslein.de